რატომ არ მუშაობს „შემიდგინე ტესტი“
ChatGPT მასწავლებელს ვერ ჩაანაცვლებს, მაგრამ შავ სამუშაოს კარგად ასრულებს: პირველ ვარიანტს, რომელსაც თქვენ ასწორებთ და აუმჯობესებთ. პრობლემა ისაა, რომ მოკლე თხოვნაზე, მაგალითად „შემიდგინე ტესტი ფოტოსინთეზზე“, ზოგად და ხშირად უსარგებლო პასუხს იძლევა. AI-მ თქვენი კლასი, დონე და მიზანი არ იცის, სანამ თვითონ არ ეტყვით.
ქვემოთ 10 პრომპტია, რომლებსაც მასწავლებლებთან ტრენინგებზე ვიყენებთ. დააკოპირეთ, კვადრატულ ფრჩხილებში ჩასვით საკუთარი მონაცემები და შედეგი შეადარეთ თქვენს ჩვეულ მასალას.
კარგი პრომპტის ოთხი ნაწილი
- როლი: „შენ ხარ მე-7 კლასის ბიოლოგიის მასწავლებელი“.
- კონტექსტი: კლასი, დონე, თემა, რა გაიარეთ უკვე.
- ამოცანა: კონკრეტული შედეგი, მაგალითად 10 კითხვა 4 სავარაუდო პასუხით.
- ფორმატი: ცხრილი თუ სია, სიგრძე, ენა („უპასუხე ქართულად“).
პირველ პასუხს საბოლოოდ ნუ მიიღებთ. შემდეგ შეტყობინებაში დაწერეთ: „გადაამოწმე შენი პასუხი: არის სადმე ფაქტობრივი შეცდომა ან ორაზროვანი კითხვა?“. ხშირად AI თავად პოულობს და ასწორებს ხარვეზს.
შეფასება: ტესტები, რუბრიკები და უკუკავშირი
1. ტესტი თემაზე
პრომპტი: „შენ ხარ [საგანი]-ის მასწავლებელი [კლასი] კლასში. შეადგინე 10 კითხვიანი ტესტი თემაზე [თემა]. თითოეულ კითხვას ჰქონდეს 4 სავარაუდო პასუხი, აქედან ერთი სწორი. 4 კითხვა იყოს ცოდნაზე, 4 გაგებაზე, 2 ცოდნის გამოყენებაზე. ბოლოს ცალკე ჩამოწერე სწორი პასუხები მოკლე განმარტებით. უპასუხე ქართულად.“
კითხვების დონეების მიხედვით გადანაწილება უფრო დაბალანსებულ ტესტს იძლევა, ვიდრე უბრალოდ „შეადგინე ტესტი“.
2. შეფასების რუბრიკა
პრომპტი: „შეადგინე შეფასების რუბრიკა დავალებისთვის [დავალება, მაგალითად არგუმენტირებული ესე], [კლასი] კლასი. 4 კრიტერიუმი, თითოეულზე 4 დონე, 1-დან 4 ქულამდე. თითოეული დონე ისე აღწერე, რომ მოსწავლემ გაიგოს, რა უნდა გააკეთოს უკეთესი ქულისთვის. შედეგი მომეცი ცხრილად.“
3. უკუკავშირი ნაშრომზე
პრომპტი: „ქვემოთ არის მოსწავლის ნაშრომი, სახელი ამოღებულია. ამ რუბრიკის მიხედვით [ჩასვით რუბრიკა] დაწერე უკუკავშირი: 2 ძლიერი მხარე და 2 კონკრეტული რჩევა გასაუმჯობესებლად. ტონი იყოს მეგობრული, 80 სიტყვამდე. ნაშრომი: [ტექსტი]“
ნაშრომის ჩასმამდე წაშალეთ მოსწავლის სახელი და ნებისმიერი პირადი ინფორმაცია.
დიფერენციაცია: ერთი თემა, სხვადასხვა მოსწავლე
4. ერთი ტექსტი, სამი დონე
პრომპტი: „გადაწერე ეს ტექსტი სამ დონეზე [კლასი] კლასისთვის: ა) გამარტივებული, მოკლე წინადადებებით; ბ) საშუალო; გ) გაღრმავებული, ერთი დამატებითი საინტერესო ფაქტით. შინაარსი და ძირითადი ტერმინები არ შეცვალო. ტექსტი: [ტექსტი]“
5. გამოწვევა წინმსწრები მოსწავლისთვის
პრომპტი: „მოსწავლემ თემა [თემა] უკვე კარგად აითვისა. მოიფიქრე 3 გამოწვევა, რომლებიც ამ თემას რეალურ ცხოვრებასთან აკავშირებს და 15–20 წუთს მოითხოვს. თითოეულზე მიუთითე, რომელ უნარს ავითარებს.“
6. მხარდაჭერა მოსწავლისთვის, რომელსაც უჭირს
პრომპტი: „მოსწავლეს უჭირს [კონკრეტული სირთულე, მაგალითად წილადების შეკრება სხვადასხვა მნიშვნელით]. ახსენი თემა ნაბიჯ-ნაბიჯ, ყოველდღიური მაგალითით, და მოიფიქრე 5 სავარჯიშო, რომელთა სირთულე თანდათან იზრდება. პირველი ორი იყოს ძალიან მარტივი.“
გაკვეთილის დაგეგმვა
7. გაკვეთილის გეგმა
პრომპტი: „დაგეგმე 45 წუთიანი გაკვეთილი თემაზე [თემა], [კლასი] კლასი. სტრუქტურა: მოტივაცია (5 წთ), ახალი მასალა (15 წთ), ჯგუფური აქტივობა (15 წთ), შეჯამება და შეფასება (10 წთ). მიუთითე სასწავლო მიზანი, საჭირო რესურსები და 3 შემაჯამებელი კითხვა.“
AI-მ ეროვნული სასწავლო გეგმის ზუსტი შედეგები არ იცის. თუ შესაბამის შედეგს პრომპტში ჩასვამთ, გეგმა გაცილებით ზუსტი იქნება.
8. აქტივობები კომპიუტერის გარეშე
პრომპტი: „მომეცი 5 ინტერაქციული აქტივობის იდეა თემაზე [თემა], რომლებიც კომპიუტერს არ საჭიროებს და 30 მოსწავლიან კლასში ტარდება. თითოეულისთვის მიუთითე დრო, საჭირო მასალა და ინსტრუქცია მოსწავლეებისთვის.“
კომუნიკაცია და რეფლექსია
9. წერილი მშობლებს
პრომპტი: „დაწერე მოკლე და თბილი წერილი მშობლებისთვის: [მოვლენა, მაგალითად ექსკურსია ბოტანიკურ ბაღში 12 ნოემბერს]. წერილში იყოს: რა ხდება, როდის, რა უნდა წამოიღოს ბავშვმა და ვის მიმართონ კითხვით. 120 სიტყვამდე, თავაზიანი, მაგრამ მარტივი ენით.“
10. რეფლექსიის კითხვები გაკვეთილის ბოლოს
პრომპტი: „შეადგინე 5 რეფლექსიის კითხვა გაკვეთილის ბოლოსთვის თემაზე [თემა]: 2 იმაზე, რა ისწავლეს, 1 იმაზე, რა გაუჭირდათ, და 2 იმაზე, სად გამოიყენებენ ამ ცოდნას. კითხვები იყოს მოკლე და [კლასი] კლასის ასაკს შეესაბამებოდეს.“
რა უნდა გადაამოწმოთ ყოველთვის
- ფაქტები, თარიღები და ფორმულები. AI ზოგჯერ დამაჯერებლად ცდება. ტესტი მოსწავლეებს მხოლოდ შემოწმების შემდეგ მიეცით.
- ქართული ენა და ტერმინები. ტექსტი ზოგჯერ ინგლისურიდან კალკირებულს ჰგავს. ტერმინები სახელმძღვანელოს შეადარეთ.
- პერსონალური მონაცემები. ჩატში ნუ ჩასვამთ მოსწავლის სახელს, ნიშნებს და ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციას.
- აკადემიური კეთილსინდისიერება. მოსწავლეებს უთხარით, როდის იყენებთ AI-ს და შეთანხმდით, რა წესით შეუძლიათ მათაც გამოყენება.
კურსი TDS-შიხელოვნური ინტელექტი მასწავლებლებისთვის6 კვირა · 24 სთ · დაწყება 5 ნოედეტალურადეს პრომპტები საწყისი წერტილია. კურსზე ხელოვნური ინტელექტი მასწავლებლებისთვის თითოეულ მონაწილესთან ერთად ვაწყობთ პრომპტების ბანკს მის საგანსა და კლასზე, ვმუშაობთ Gemini-სა და NotebookLM-თან და ვსაუბრობთ AI-ის ეთიკაზე სკოლაში. თუ ჯერ მოკლე გაცნობა გირჩევნიათ, ნახეთ ორსაათიანი ონლაინ მასტერკლასები მასწავლებლებისთვის.
